Η Javascript πρέπει να είναι ενεργοποιημένη για να συνεχίσετε!
Τύπος: Η «Μάσκα» έχει τη δική της ιστορία

Τύπος | Δημοσίευση: 20-08-2012 16:32


Γλώσσα συνημμένου: Ελληνικά Τύπος: Αρχείο PDF Η «Μάσκα» έχει τη δική της ιστορία
Ενημέρωση: 20-08-2012 16:32 - Μέγεθος: 160.07 KB


Για το θρυλικό περιοδικό που άνοιξε τον δρόμο στο ελληνικό αστυνομικό αφήγημα μιλάει στο «Βήμα» ο Τζίμμυ Κορίνης, ο τελευταίος διευθυντής του. (Δημοσίευση: 29-07-2012)


Στο εξώφυλλο μια χυμώδης ξανθιά γυναίκα κοιτά τον αναγνώστη με μάτια γεμάτα τρόμο. Κοντά της ένας άνδρας με πιστόλι, έτοιμος να την υπερασπιστεί από αυτό που την απειλεί. Τα χρώματα έντονα, οι γραμμές απλές. Αισθητική που συνδυάζει το ύφος της κινηματογραφικής αφίσας με τη λαϊκή εικονογράφηση και ανάμεσα στα εξώφυλλα ο απαγορευμένος καρπός: «σκληρές» αστυνομικές ιστορίες αμερικανικής κοπής, με σκοτεινούς εγκληματίες και σκληροτράχηλους μαχητές του κακού σε περιπέτειες που κόβουν την ανάσα.


«Τα αγόρια του Μεσοπολέμου και της μεταπολεμικής εποχής έφαγαν πολύ ξύλο για τη "Μάσκα"» λέει στο «Βήμα» ο Τζίμμυ Κορίνης, ένας από τους συνεργάτες και μετέπειτα διευθυντής του περιοδικού που θεωρείται ότι έθεσε τις βάσεις για τη διαμόρφωση ενός κοινού για την αστυνομική λογοτεχνία στην Ελλάδα και με το οποίο γαλουχήθηκαν πολλοί μετέπειτα συγγραφείς του είδους. «Είχα φάει ΤΟ ξύλο από τον πατέρα μου επειδή διάβαζα τη "Μάσκα", κι ας με αγαπούσε πολύ».

 

Η «Μάσκα» ήταν κακόφημη.

Οι συντηρητικοί κύκλοι και η Αστυνομία τη θεωρούσαν έντυπο που διέφθειρε τους νέους ωθώντας τους στο έγκλημα. «Στον Τύπο διαβάζαμε ειδήσεις όπως: "Συνελήφθη διαρρήκτης φέρων στην oπισθία τσέπη του παντελονιού του το περιοδικό Μάσκα"» θυμάται ο Κορίνης. Ανοησίες, θα πουν οι εκδότες της «Μάσκας», και σημειώνουν σε κάθε τεύχος ότι «στις σελίδες του περιοδικού εξαίρονται τα κατορθώματα εκείνων που πατάσσουν το έγκλημα και όχι εκείνων που το διαπράττουν».

 

«45.000 φύλλα εβδομαδιαίως»

Η κυκλοφορία της «Μάσκας» αρχίζει το 1935, αντιγράφοντας την πολύ επιτυχημένη αμερικανική «Black Mask» του 1920, και σταματά το 1939, λίγο πριν από τον πόλεμο. Κυκλοφορεί ξανά το 1946, «με τρομαχτική επιτυχία», περιγράφει ο Κορίνης, «πουλούσε 45.000 φύλλα εβδομαδιαίως». Διευθυντής ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Απόστολος Μαγγανάρης. Το 1949 η κυκλοφορία σταματά πάλι. «Ετσι γινόταν. Το περιοδικό δημοσίευε τις περιπέτειες καμιάς εικοσαριάς ηρώων σε έξι με οχτώ συνέχειες την καθεμιά. Οταν οι ιστορίες που μεταφράζαμε τελείωναν, το περιοδικό διέκοπτε την κυκλοφορία του». Διότι η «Μάσκα» βασιζόταν στη μετάφραση. Μετέφραζε κυρίως hard-boiled αμερικανικές αστυνομικές ιστορίες και γουέστερν, δημοσίευε όμως και άγγλους και γάλλους συγγραφείς: Αγκαθα Κρίστι, Αρθουρ Κόναν Ντόιλ, Μορίς Λεμπλάν. Οι ήρωες, υπεράνθρωποι που έκαναν φανταστικά πράγματα στην προπολεμική εποχή, έγιναν πιο γήινοι μετά τον πόλεμο. Η θεματολογία αξιοποιούσε μυθοπλαστικά την πραγματικότητα του Ψυχρού Πολέμου.

 

Από τις σελίδες της «Μάσκας» πέρασαν ο Ντετέκτιβ Χ, ο Ανθρωπος-Αράχνη, ο Νυχτερίδας, ο Ντετέκτιβ Φάντασμα, ο Πράκτορας 5, χαρακτήρες δισυπόστατοι, κοσμικοί και ευυπόληπτοι την ημέρα, που μετατρέπονταν σε σκληρούς τιμωρούς του εγκλήματος τη νύχτα. Ταυτόχρονα, είχαν στυλ. «Η "Μάσκα"
ήταν το πρώτο lifestyle περιοδικό που μας έμπασε σε έναν νέο κόσμο», υποστηρίζει ο Κορίνης, «άλλωστε μετά τον πόλεμο δεν υπήρχε τίποτε άλλο, δεν είχαμε τηλεόραση, όλα τα μηνύματα που δεχόμασταν τότε ήταν ακουστικά». «Ηταν και είναι η ερωμένη μου»

 

Σε ένα από τα διαλείμματα της «Μάσκας», έκανε την εμφάνισή του το 1952 ένα αντίπαλο περιοδικό, το «Μυστήριο». Ο Κορίνης συνεργάστηκε και με τα δύο, κάποτε μάλιστα έγραφε - ανυπόγραφα - σχεδόν τη μισή ύλη του «Μυστηρίου», μας λέει. Με το «Μυστήριο» όμως δεν δέθηκε ποτέ, ενώ η «Μάσκα» «ήταν και εξακολουθεί να είναι η ερωμένη μου, εκείνη που με καθυπόταξε σε όλη τη ζωή μου. Την αγάπησα και τη μίσησα με πάθος. Ηταν το περιοδικό που ξύπνησε μέσα μου αυτό που θα αποκαλυπτόταν αργότερα, το ότι ήθελα να ασχοληθώ με το γράψιμο» εξομολογείται ο Κορίνης, που έμελλε να εξελιχθεί σε συγγραφέα αστυνομικών αφηγημάτων και σεναρίων. Πρωτοέπιασε στα χέρια του τη «Μάσκα» σε ηλικία εννέα ετών, όταν έφερε στο σπίτι ένα τεύχος ο αδελφός του. Τη διάβαζε κρυφά. Στα δεκαεπτά του αναζητεί τον Μαγγανάρη, ίνδαλμά του, τότε αρχισυντάκτη του νεόκοπου «Ταχυδρόμου», για να του ζητήσει δουλειά. «Ημουνα "ψώνιο". Κυκλοφορούσα με γκαμπαρντίνα με σηκωμένο γιακά, ρεπούμπλικα κατεβασμένη χαμηλά ως τα μάτια και μια μπερέτα στη ζώνη μου». Οταν τον είδε έτσι ο Μαγγανάρης και τον άκουσε να μιλάει με πάθος για τη «Μάσκα» και τους ήρωές της του πρότεινε συνεργασία στο περιοδικό που θα κυκλοφορούσε εκ νέου. Το 1955 αρχίζει η τρίτη περίοδος του περιοδικού, που διαρκεί ως το 1958. Στο πρώτο τεύχος φιγουράρει κεντρικό θέμα μια περιπέτεια του κινηματογραφικού πράκτορα του FBI Λέμι Κόσιον γραμμένη από τον Κορίνη. Στην πορεία Μαγγανάρης και Κορίνης μαλώνουν και απομακρύνονται. Ο Μαγγανάρης χάνει χρήματα στα χαρτιά και πουλάει το στοκ των απούλητων τευχών της «Μάσκας» στον βιβλιέμπορο και εκδότη Σπύρο Δαρεμά, ο οποίος τα διαθέτει στην αγορά. Το 1963 ο Δαρεμάς αποφασίζει να εγκαινιάσει μια νέα περίοδο του περιοδικού, με καινούργιες ιστορίες, και αναθέτει τη διεύθυνση στον Κορίνη: «Ηταν ένα εφηβικό όνειρο που γινόταν πραγματικότητα». 

 

Η ανανέωση και η αναβίωση

Το περιοδικό εισήλθε στη μακροβιότερη περίοδό του. Παρέμεινε όμως, όπως σε όλη τη διάρκεια της πορείας του, ένα λαϊκό περιοδικό, με φτηνό χαρτί από χαρτοπολτό, μια pulp έκδοση στα πρότυπα των αντίστοιχων αμερικανικών. Σταμάτησε οριστικά την έκδοσή της το 1974: «Είχε αλλάξει η αγορά και το περιοδικό χρειαζόταν ανανέωση, που δεν επρόκειτο να γίνει. Και μια μέρα αποφασίστηκε η διακοπή της εκδόσεως» εξηγεί ο Κορίνης. Το 1998, ο ίδιος επιχείρησε να αναβιώσει τη «Η Μάσκα» μέσα από το περιοδικό «Μάσκα του Τζίμμυ Κορίνη», μια προσπάθεια που δεν τελεσφόρησε. Τώρα κάνει νέα απόπειρα στο Διαδίκτυο στον ιστότοπο maska.gr.


Απαγορευμένο αλλά με ευρύ κοινό 

Φθοροποιό ανάγνωσμα για τη νεολαία - για τους δεξιούς -, έντυπο που εξέφραζε την ιδεολογική παρακμή της αστικής τάξης και αποπροσανατόλιζε τους νέους από την ταξική πάλη - για τους αριστερούς -, η «Μάσκα» βαλλόταν από παντού, γι' αυτό και η ανάγνωσή της συνοδευόταν από την έξαψη του απαγορευμένου: «Χρειαζόσουν πολύ τσαγανό και τσιλιαδόρο για να πας να την αγοράσεις από το περίπτερο» θυμάται ο Τζίμμυ Κορίνης. Ποιοι τη διάβαζαν; «Οι πάντες. Κάποτε ο Μαγγανάρης έκανε έρευνα για να μάθει ποιο ήταν το αναγνωστικό κοινό του περιοδικού. Δεν ήταν μόνο αγόρια της λαϊκής και της μέσης τάξης, ήταν και υψηλόβαθμοι αστυνομικοί, δικηγόροι και δικαστές». Το περιοδικό απείχε από κάθε πολιτική ιδεολογία και τοποθέτηση, γι' αυτό και στη δικτατορία για λίγο μόνο απαγορεύτηκε η κυκλοφορία της. Δεν ήταν έντυπο ανατρεπτικό.«Ηταν κάτι σαν Αρλεκιν για τα αγόρια, με τις ιστορίες του ξεχνιόσουν» λέει ένας παλιός αναγνώστης. Ενα ανάγνωσμα απολαυστικό μεν, θρυλικό δε, αναπόσπαστα συνδεδεμένο με την εμφάνιση της αστυνομικής αφήγησης στην Ελλάδα και την ιστορία της, το οποίο χαρακτήρισε με το ύφος του όλη τη μεταπολεμική πρώτη χρυσή περίοδο του είδους.

 

Ο Τζίμμυ Κορίνης θα μοιραστεί με τους φίλους της «Μάσκας» αναμνήσεις από το θρυλικό περιοδικό στην εορταστική βραδιά για τη «Μάσκα» που διοργανώνουν οι εκδόσεις Γαβριηλίδη στο μπαρ Ποιήματα και Εγκλήματα των εκδόσεων (Αγίας Ειρήνης 17, Μοναστηράκι), τη Δευτέρα 30 Ιουλίου, στις 9 μ.μ.







 Video: Συνέντευξη του Τζίμμυ Κορίνη
Οι "27 της Ευρώπης" ερευνούν γιατί μας γοητεύουν τόσο οι ιστορίες για τα εγκλήματα και [...] μιλούν με κάποιες από τις σημαντικότερες μορφές του χώρου στην Ελλάδα, όπως ο Τζίμμυ Κορίνης, που ήταν επί σειρά ετών η "ψυχή" του θρυλικού περιοδικού "Η Μάσκα".